Comments

Comments

Comments

Langue bretonne. BD, poésie et voyage au programme

Samedi matin, une dizaine de lecteurs bretonnants se sont réunis à la médiathèque de Brec'h pour discuter en breton de leurs dernières lectures. Ces rencontres intitulées "Lennomp asampl" sont organisées, tous les deux mois environ, par l'association Kerlenn Sten Kidna. L'échange littéraire a emmené les participants vers le Labrador avec un livre de Kenneth Whyte, jusqu'à Gaza (la bande dessinée "Gaza 1956 en marge de l'histoire" de Joe Sacco, traduite en français de l'anglais étasunien), en passant par la Bretagne avec le roman en breton de Francis Favereau "Mab e dad". Il a aussi été question de bande dessinée traduite en breton ("Barzhaz an naon du" paru chez Al Liamm, les traductions en breton de Tintin, Titeuf, Gaston Lagaffe, Yakari...), de poésie ("Son ar sell" de Herri Ar Borgn paru chez Skol Vreizh), de dictionnaires ("Ar geriadur" de Andreo ar Merser publié chez Emgleo Breizh)... Le prochain rendez-vous est prévu le samedi 27 février. Le Cercle Sten Kidna remettra ce jour-là à la médiathèque les nouveautés 2009 qui viendront enrichir le fonds breton déjà riche de centaines d'ouvrages pour toutes les générations. Kerlenn Sten Kidna : 02 97 29 16 58.

CLM

Comments

Amzer diharak ha divourrus : kastrouilh, brumenn,… 25 den a oa daet neoazh betek Pleuwigner da filajiñ get an Dastumerion, ha keuz d’o hent ha d’o foan n’o deus ket bet. Ur blijadur evit an divskouarn selaou ar sonennoù hag an istorioù distaget get paotred Kervignag. Kaset omp bet a davarn da davarn, a gav da gav hag a sonour da ganour e-ser displeg deomp get piv hag e-men e oa bet eostet ar sonenn a lârent. A bep sort a zo bet klevet enta : da gerzhet, da goroll, da selaou ; gwerzioù ha traoù bourrapl àr-un-dro. Danvez ur brav a filaj.

          En dépit d’un temps à ne pas mettre le nez dehors (brume, brouillard, froidure), 25 personnes avaient fait le déplacement jusqu’à Pluvigner pour «filajer» en compagnie des Dastumerion. Personne ne semblait d’ailleurs le regretter à l’issue de la soirée tant l’ensemble de la prestation des gars de Kervignac, leurs chansons comme leurs histoires, ont été un plaisir pour les oreilles. Nous avons été conviés à un pèlerinage de café en café, de cave en cave, là où nous attendait le chanteur, la chanteuse auprès de qui avait été recueilli le chant que les compagnons allaient interpréter. Petites histoires, anecdotes savoureuses tout au long du chemin ; beaucoup de diversité dans les thèmes des chants, de la complainte à la chanson d’amour, de la marche à la danse. Tous les ingrédients d’une excellente veillée d’hiver.

D.Carré

Klikit àr lenn ar peurrest evit o selaou/ Cliquez sur "Lenn ar peurrest" pour les écouter.

Comments

Klikit àr "lenn ar peurrest" evit selaou ha lenn ar pennad/ Clliquez sur "lenn ar peurrest" pour écouter et lire l'article.

                P’arriv Nedeleg n’hellan ket parrat a dreiñ ma soñjoù davet an amzer baseet. Kement-se ne dalv ket e vennan meuliñ an amzer gozh evit dismegansiñ gwelloc’h an hini a-vremañ. Nann, nann ! met petra ‘faot deoc’h ? Me ‘gred e vir pep unan ac’hanomp, kehet ha ma vev, ur soñj kuñv ag un darvoud, ag ur prof bennak er c’has, p’arriv ar gouel, da Nedeleg e vugaleaj.

               Evidon-me e vezan bepret kaset da benn kentañ-tout ar blezadoù 1950, d’un amzer ma ne oa ket c’hoazh àr ar maezoù dre-mañ na tredan, na dour, na gaz ‘barzh an tier ! Ag an aezamantoù a vez bremañ partout ne oa ket seblant ebet c’hoazh…. Penaos ?… Ha dienez hor boa dezhe ? Tamm ebet, peogwir ne ouiemp ket memp petra ‘oa ober gete. Setu e vevemp just èl ma vevomp bremañ, un deiz é kas an arall a-hed ar blez. Ha Nedeleg en afer-se ? eme-c’hwi. Na rit ket bil ! Eh on ec’h arriv get ma c’haoz.

               Profigoù, an aval orañj, ar Mabig Jesus e sukr,… Ya, sur a-walc’h ! a gement-se n’on ket bet forc’het muioc’h evit ar vugale arall. Met ned eo ket int eo a vag ar soñj dousañ am eus miret a c’houelioù Nedeleg kentañ ma bugaleaj. Nann ! Pa zistroon ennon e welan ma zad-kozh hag un oaledad tan.     

              An oaled - ne lâran ket ar cheminal rak ned eo ket ar memp tra tamm ebet ! – an oaled enta a veze tachenn miret ar gwragez ; ar merc’hed eo a rene àr ar c’horn-se ag an ti lec’h ma veze poazhet, darevet, frintet, bervet, krazet, mitonet kement kaoteriad, kement paelonad, kement kastolennad boued a veze alejet d’an tiad. An oaled a oa ar gegin, hag ar gegin a oa an oaled ! Setu e veze àr un dro meur a dan àr an oaled-se, ha meur a drebez àr an tan ivez, forset-mat; ken just èl ma vez bremañ get plakennoù tredan pe tanioù ar gazinier. Ne veze ket, kenkoulz eo er lâret, james a dan bras àr an oaled ;  peotramant neuze da noz d’en em dommiñ kent monet da gousket, peotramant c’hoazh da sec’hiñ an dilhad goude ur barrad glav.

              Deiz kent Nedeleg avat e veze chenchamant. Ret eo lâret ne veze ket koan ebet. Afe ! koan gwirion ebet atav dre ma ne veze ket soubenn. Rak soubenn a veze bemdez da goan, ha ken nemet soubenn, hañv-goañv. D’an deiz-se enta ne veze ket keginet àr an oaled goude merenn hag e teue ma zad-kozh Juluan da vout mestr an oaled. Mestr d’ober petra ? Da gempen tan Nedeleg !

                    D’enderv e yae mamm d’ar vourc’h, da foar Nedeleg hag e tegase geti traoù mat da zebriñ : bara-mel, bara d’ar laezh, brioch hag ur sort bara-gwinnizh na veze poazhet ken nemet an deiz-se, gwennoc’h ar mirvig ha melenoc’h ar c’hreun ; bara poazhet àr rond, èl ur gurunenn, ha nepas àr hir èl ar varaenn. Kentañ seblant Nedeleg a oa ar c’hurunennoù-se. En em welet a ran c’hoazh é vonet betek lein Park-an-Derv d’he diambroug; diskrog a rae an div pe deir kurunenn daet geti a-istribilh doc’h gidon he belo ha lakaet e vezent doc’h mam brec’h, din d’o degas betak ar gêr. Gete ec’h arrive Nedeleg ‘barzh an ti !

                     Da goulz Nedeleg ne veze ket mui debret merenn-enderv a-c’houde gwerso. Du-mañ neoazh e veze graet kafe fresk an deiz-se, tro peder eur, ha debret peb unan e vriochenn. Goude e yae an dud d’ober àr-dro al loened hag e kroge ma zad-kozh Juluan a-zevri-kaer get e labour. Distlabet e oa bet an oaled d’ar maouezed goude bout graet ar c’hafe, diskennet ar poferioù hag an trebezioù bras en toull-keuneud. Chom a rae dezhañ da skarzhiñ razh al ludu, da skubat, da naetaat èl ma faot da zegemer an tan nevez.

                   Ur wezh graet kement-se e yae d’ar c’harrdi da glazh an etev Nedeleg, un tous derv d’el liesañ, douar doc’htañ c’hoazh a-wezhoù. Ur pezh tamm koad ! Un tamm koad na oa ket bet a faotiñ dezhañ, leun a skoulmoù, kignet d’ar vouchal, damzigoret d’ar yenoù. En ur ger : un tamm koad «royal», unan kalet, an hini en doa graet goap doc’h ampartiz ar faotour kozh ha gounidet, èl-se, an enor da vout dibabet da etev Nedeleg.

                   Ur wezh savet an etev àr an oaled - hag a-wezhoù e tae ma zad da reiñ an dorn ken ponner ma oa – ha harpet doc’h ar vur e veze komañset sevel an tan : un dornad plouz, un dornad del sapin, lann pe benal sec’h, brinsad en o-sav ha, tro-ha-tro, tammoù teñv, treujad faoutet. Un dra paket, me lâr deoc’h !

                  Get an dra-se e oa daet an noz dija sur a-walc’h. Ne oa ‘barzh an ti ken nemet an amsklerder taolet get al lamp petrol pozet àr an daol, èl  ul lutig kollet e-kreiz an deñvalijenn. Hag e chomemp eno hon daou ‘barzh korn an oaled yen, ar voereb Mari ampechet en he c’herzhed ha me. Hon daou e chomemp eno da… c’hortoz an eur.

                 Aet e oa ma zad-kozh d’ober e droiad, da welet ma oa bet roet o boued d’ar c’hezeg, ma oa avañset ar merc’hed get goueriñ ar saout. Pa gave getañ e oa daet an amzer e tistroe d’an ti. Kraaak !…. Un alumetenn a oa trawalc’h da lakaat an tan da redek dre ar bern, ag ar plouz d’ar briñsad, ag ar c’heuneud d’an treujad ha d’ar c’hoad faoutet. Ha tan ‘barzh pep korn àr un dro ; tan flamm, tan uhel, tan ledan é sevel. Tan da sklerijenniñ an oaled, ar c’horn-toull, mantell ar cheminal a-bezh, ha pelloc’h memp betek ar c’hredañsoù hag ar gweleoù ‘barzh penn d’an dias an ti. Splannder ha gwrez àr-un-dro ! Ken tomm en un taol ma ne oa ket tu chom er c’horn-toull ! Ret e oa memp pellaat a-zoc’h an oaled !

                Buan goude ec’h arrive ar re arall, ma zad, Raoul ar mevel, mamm ha mamm-gozh. Hag holl e vament d’ar gaohad-tan.

                Neuze e komañse filaj Nendeleg ; ur filaj dishañval doc’h ar re arall dre ma ne veze ket c’hoariet kartoù na brochennet, na gwriziet. Dishañval ivez dre ma veze berr evit ar re a oa o soñj kemer penn hent ar vourc’h da vonet da welet c’hoari pezh ‘barzh ar patro, ha da vonet da overenn hanternoz goude. Savet e veze ar gouloù el lamp, bevet ul lamp oc’hpenn er penn arall – Soñjit ‘ta ! Div lamp alumet àr-un-dro ha tan flamm àr an oaled ! Ur gwir palez ! Lakaet e veze ul lien gwenn àr benn an daol hag àrnezhañ ar bara-mel, ar bara-d’ar-laezh, ar bara Nedeleg. Ha peb unan da dostaat, da droc’hiñ pep a chantellenn gaer, d’he lakaat doc’h penn ur fourchetenn ha d’he zostaat d’an tan da graziñ. Hag amannenn é teuziñ a droc’had àr ar bara krazet, é tiveriñ dre doulloù er mirvig… Den ebet na rebreche deoc’h monet re zon get ho kountell en tamm amannenn. Den ebet ! Nedeleg e oa, setu.

D. Carré

Comments

Comments

Ar blez-mañ eo bet kinniget c'hoazh get ar Gerlenn, disadorn paseet (19.12), ur stal-labour kinkladurioù Nedeleg evit ar vugale etre 6 hag 11 vlez. An abadenn he deus graet berzh, 20 bugel o deus kemeret perzh enni.

Cette année encore le Cercle a proposé, samedi dernier (19.12), un atelier "décorations de Noël" destiné aux enfants entre 6 et 11 ans. Le succès a été au rendez-vous, 20 enfants y ont participé.

Comments

D'ar sadorn 5 a viz an Azvent eo daet Ifig Troadeg e mirdi St-Degan da ginnig e Bro Gwened an DVD nevez embannet get Dastum, a-ziàr ar c'houlzad dastum sonennoù bet kaset da benn e Breizh e 1939. "Les archives de la Mission de folklore musical en Basse-Bretagne en 1939" eo titl an DVD.

Le samedi 5 décembre, Ifig Troadeg est venu au musée de St-Degan présenter le dernier DVD réalisé par Dastum. Il met à disposition de tout à chacun les documents collectés lors d'une mission réalisée en Bretagne en 1939. Titre : "Les archives de la Mission de folklore musical en Basse-Bretagne en 1939".

http://www.musiques-bretagne.com/catalog/product_info.php?products_id=1077

Comments

D’ar sadorn 21 a viz Kala-Gouiañv e oamp en em gavet e-tal chapel Lokmaria, e Landevant. En despet d’ar glav e oamp un dek bennak, prest da vale. Pal an droiad a oa monet da welet an natur d’ar prantad-mañ ag ar blez, anavout gwell ar sortoù gwez ha gwelet ivez ar champignoned. Met da gentañ penn hor boa bet ar chañs da deurel ur sell da ziabarzh ar chapel, get he zreustier livet flamm èl ma veze graet un amzer zo bet, ha delwennoù kozh, lod e koad. Restajoù livadurioù ar vasonad a oa bet moaien gwelet ivez. N’eo ket c’hoazh achuet reneveziñ ar chapel avat. Célestin Kervadeg eo en doa bet ar vadelezh da zigor an nor deomp ha da zispleg tammoù traoù a-ziàr istor ar lec’h.

Goude neuze e oamp aet àr an hent digor a gas d’ar c’hoad ha betek gwazh Kergroaz. Ur park ledan a-gleiz hag ur garzh a-zehoù: tu oa bet da gomañs diforc’h ar bodoù skav, ar fav, deskiñ an anv “koad-loaioù” (fusain)… Pellikoc’h, er c’hoad, un nebeud spesadoù arall, spern-gwenn, per (o daou get barroù pikus met en ur mod disheñvel), evo... Un nebeudig tokoù-touseg c’hoazh en devalenn, bodoù kelenn, ha setu ni arru er flangenn, àr ar pont risklus a-dreist gwazh Kergroaz. Eno e oa bodoù kenaou, koad-kren, haleg… Hag ar raden roial (osmond). Mall oa distroiñ da gavout ar chapel kar ne arsave ket ar glav a deurel !

E-pad un nebeud deizioù e vo moaien deoc’h gwelet un tolpad brinsad e sal ar Gerlenn, get an anvioù e brezhoneg skrivet doc’hte.

P.Dréan

Comments

Klikit àr "Lenn ar peurrest" evit gwelet un nebeut filmoùigoù ag an abadenn/ Cliquez sur "Lenn ar peurrest" pour voir quelques clips réalisés lors du Cabaret.

Comments

Comments

Comments

Lettre aux parlementaires du Morbihan

Comments

http://letelegramme.com/local/morbihan/vannes-auray/auray/echange-auray-accueille-le-quebec-et-les-innus-diapo-03-10-2009-580185.php

Le 3 octobre dernier, est venu nous rencontrer, à la salle Sten Kidna à Auray, un groupe de personnes venues du Québec. Ils venaient pour une part, en tant que représentants du peuple Innu, un peuple anciennement nomade, installé à l'ouest du pays, sur la côte. Ils nous ont expliqué qui ils sont, et dans quelle situation se trouvent actuellement leur langue et leur culture, mais pour en savoir plus, reportez-vous au site du Télégramme. Un article, ainsi qu'une vidéo leur sont consacrés.

http://letelegramme.com/local/morbihan/vannes-auray/auray/echange-auray-accueille-le-quebec-et-les-innus-diapo-03-10-2009-580185.php

Comments

Vous trouverez ci-dessous les propositions de cours du soir du Cercle Sten Kidna pour l'année 2009-2010. Les cours commenceront dès le lundi 14 septembre. Cet emploi du temps n'est encore que provisoire, et est susceptible d'être modifié, et ceci jusqu'au 15 octobre.

Comments

Comments

Comments

Comments

Da selaou ha da lenn/ A écouter et à lire.

Setu da heul ur pennad a-ziàr gouel Sant-Yann, savet get Daniel Carré. Evit e selaou, klikit àr "lenn ar peurrest".Voici un arcticle sur la Saint-Jean, proposé par Daniel Carré. Pour l'écouter, cliquez sur "lenn ar peurrest".

Gouel St-Yann

              Hiriv emañ gouel ar sonerezh : trouz ha bourraplted – sañset atav – evit degemer an hañv. E 1981 hepken e oa bet lañset an degouezh-se, ha setu-eñ daet neoazh da vout dija ken poblek. Petra ‘zo bet kaoz d’un degemer ken buan ha ken aes ?…Meur a dra sur a-walc’h : ar vrud bet graet hardizh er mediaoù, an harp roet plaen get ar gouvarnamantoù hag an dorn roet ken plaen get ar c’humunioù. Un abeg donoc’h a zo neoazh d’am soñj : kemeret en deus ar gouel-se lec’h unan arall, unan kozh-kozh ha karet-bras, aet da goll dre-mañ er blezadoù 1950. Kani St-Yann-ar-Badezour, d’ar 24 a viz Even.

             Nend eo ket-me a lâro deoc’h abaoe pegoulz e veze lidet gouel St-Yann, ha mah eus unan bennak ac’hanoc’h hag er goui resis eh on prest da baeiñ boutailhad !… Lidet e veze atav deiz hirañ ar blez un tamm pep lec’h e hanternoz Europa pell kent mah arrivas ar gristeniezh ; hag ag an amzerioù kozh-se e ta just a-walc’h hengoun an tantad. Ur wezh en em ledet ar relijion nevez ha tapet galloud dezhi e oa bet divizet lakaat deiz St-Yann-ar-Badezour d’ar memp termen. Hag aes e oa bet er gober dre ma kouche tre buhez ha lec’h ar sant er gristeniezh doc’h senefiañs ar gouel pagan kozh : St-Yann, kannad ha diouganour ar Mesi a oa daet da veviñ an tan, da zigor an hent d’al Lezenn nevez a zegase, hi, trec’h ar sklêrijenn àr an deñvalijenn, viktoar ar vuhez àr ar marv.

             Betek an eil Brezel-Bed, ha pelloc’h memp hervez al lec’hioù, emañ chomet bev-bras an akustumañs da lidiñ gouel St-Yann e-mesk pobl hor bro-ni. An dud en em dolpe a gêriad àr ul lec’h un tammig digor, àr an uhel kentoc’h, tro serr-noz. Eno e veze plantet ur post en douar, hag en-dro dezhañ e veze paket ar pezh a zegase pep unan ag ar gêr : fagot, lann, benal, drein ; danvez sec’h d’ober tan flamm. Bokedet e veze penn ar post get bokedoù roz, bokedoù paper krepon, seizennoù paper. Pa veze teñval e veze bountet an tan er bern. Hag a-benn e save uhel ! Uheloc’h evit ar post, uheloc’h evit ar boked. … Ha bec’h d’ar c’horn-bout neuze : «Teutteuteteuttt !… Teutteuteteuttt !» peotramant d’ar piligoù lakaet da soniñ : «Vrooomm ! Vroomm !»…  Ret eo ma vehe bet gwelet an tantad ha kaset pell ar vrud.

                Buan e tiskenne ar flamm, aes eo kompren. Neuze e veze taolet ur forc’had radenn glas àr an tan. Ha moged d’en em streviñ a-rez d’an dachenn ! Hag ar beizanted da lakaat neuze o saout – ha memp o ronseed e lec’hioù zo – da dremen er moged-se. Netra gwelloc’h, sañset, evit o gwarantiñ doc’h ar c’hleñvedoù a-hed ar blezad.

                 Ur wezh damgouezhet an tantad en em lakae ar wazed yaouank da sailhal a-dreist ar glaou bev ; kement-se evit diskouez d’an holl, ha d’ar merc’hed yaouank da gentañ penn,  e oant lijer, yac’h ha dispont. E kornadoù zo ne veze ket memp gortozet pell hag e yae partefi ar baotred da c’houiet piv en dehe lammet kentañ.

                  Ne veze ket filajet goude : re verr e vez an noz d’ar c’houlz-mañ. Soñj em eus bout klevet ar re gozh é lâret o doa soñj bout klevet komz e veze pateraet asampl en-dro d’an tan ; er blezadoù 1930 ha goude ar brezel e oa daet ar mod da zañsal lec’h ma oa kalz a dud bodet, lec’h ma oa un akordeoñs bennak… Muioc’h ne oa ket. Pep unan a zistroe d’ar gêr, ha setu.

              Un dra c’hoazh : e kornadoù zo – hag àr zouar Alre da vihanañ – e veze an akustumañs e pep tiegezh kemer un tamm koad bet en tan da gas d’ar gêr. Ar skod-se (skod St-Yann enta) a veze lakaet edan toenn an ti, e korn ar c’hraou, e suler ar grañj pe en ul lec’h bennak arall da zistroiñ an tangwall a-zoc’h an dachenn. E lec’hioù arall e veze kentoc’h ur maen plat : lakaet e veze doc’h ar bern koad ha kemeret en-dro en ur vonet kuit.

                Lod ac’hanoc’h a vo souezhet marse é welet ne gomzan ket amañ a darzhelloù, evel ma vez lakaet, da skouer, e enherzennoù pardonioù zo. Un hengoun arall a zo aze d’am soñj, hag a gement-se e vo komzet ‘benn ar wezh da zonet. Mar gellomp atav !

Pleuwigner, sul 21.06.2009

D. Carré

Comments